Nilgün KAYA
Türkiye genelinde kıyıların halkın ortak kullanımına açık olması gerektiğine dair Yargıtay’dan gelen emsal niteliğindeki karar, sahillerdeki özel işletme ihlallerini yeniden gündeme taşıdı. Bu karar, özellikle her yaz yoğun sorunların yaşandığı Balıkesir’in turizm merkezi Ayvalık’taki sahil alanlarının yönetimi ve denetimi konusunda yaşanan karmaşayı ve bundan sonra izlenecek süreci tekrar mercek altına aldı.
İzmir’in Çeşme ilçesindeki Altınkum Plajı’nda, halk plajı statüsündeki alana havlusunu sererek denize girmek isteyen bir vatandaşın özel işletme çalışanları tarafından engellenmesi üzerine açılan davada Yargıtay son noktayı koydu. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kıyı hakkını engelleyen işletme çalışanı ile ona talimat veren yöneticiye “kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” ve “azmettirme” suçlarıyla verilen 1 yıl 8’er ay hapis cezalarını onadı. Anayasa’nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu’na dayandırılan bu karar; kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu, toplumun ortak kullanımına açık olduğunu ve hiçbir gerçek veya tüzel kişinin sahilleri kapatamayacağını hukuki olarak kesinleştirdi. Karar, Türkiye genelinde bağlayıcı emsal niteliği taşıyor.
Ayvalık’ta Yaşanan Sıkıntılar Gözleri Yetkililere Çevirdi
Yargıtay’ın bu bağlayıcı kararı ülke genelinde yankı uyandırırken, gözler her yaz benzer sorunların yoğun olarak yaşandığı Balıkesir’in Ayvalık ilçesine çevrildi. Özellikle Sarımsaklı, Altınova ve Cunda Adası sahil şeridinde, belge dışı faaliyet gösterdiği öne sürülen bazı işletmeler ile şezlong ve işgaliye sınırlarını aşan yapılar nedeniyle vatandaşlar denize ücretsiz erişimde ciddi sıkıntılarla karşılaşıyor. Mülki ve yerel idarelerin denetim çabalarına rağmen bu önemli turizm bölgelerindeki sahadaki sorunların çözümünde yaşanan tıkanıklıklar bölge halkını huzursuz ediyor.
Edinilen bilgilere göre; Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’nin Milli Emlak Müdürlüğü’ne olan ecrimisil borç süreçleri nedeniyle plaj kiralama başvurularının bakanlık tarafından onaylanmadığı, bu durumun bölgede bir yönetim boşluğu yarattığı ifade ediliyor. Mevcut durumda Büyükşehir Belediyesi’ne tahsisli aktif plaj alanı bulunmazken, Büyükşehir’in başvurusunun kabul görmemesi üzerine Ayvalık Belediyesi’nin; sahildeki 5 farklı nokta için Milli Emlak’a yeni başvuruda bulunduğu; bakanlığın bu başvurular için detaylı bir plaj düzenleme projesi talep ettiği bildirildi.
Yaşanan aksaklıkların giderilmesi amacıyla Haziran ayında Balıkesir Valiliği’nde ve Edremit’te kapsamlı koordinasyon toplantıları düzenlendi. Ancak sektör temsilcileri ve yerel halk, bu tür adımların turizm sezonu başladıktan sonra atılmasını eleştirerek sürecin çok daha erken ve etkin yönetilmesi gerektiği görüşünü paylaşıyor.
Sahadaki Sorunlar ve Vatandaşın Talepleri
Sarımsaklı, Altınova ve Cunda Adası sahil şeridinde kurallara uymadığı iddia edilen işletmeler vatandaşların tepkisini çekmeye devam ederken; bölge halkı ve sivil toplum temsilcileri hukuksuzlukların önlenmesi adına;
Kıyı şeridinde kalıcı ve etkin denetimler yapabilmek için özel bir zabıta birimi kurulması, gün içerisinde en az 3 kez kıyı denetimi yapılarak işgallerin anlık olarak önlenmesi ve cezai müeyyidelerin uygulanması gibi somut adımların atılmasını talep ediyor.
Yetkililer ise denetimlerin aralıksız sürdüğünü ve tespit edilen olumsuzlukların ilgili kurumlara raporlanarak yasal işlemlerin başlatıldığını belirtiyor. Sezonun geri kalanında atılacak adımların, vatandaşın ücretsiz denize erişim hakkını koruma noktasında belirleyici olması bekleniyor.
